15.06.21

Logboek van onze biologisch gecertificeerde kweker Marjolein

Logboek van onze biologisch gecertificeerde kweker Marjolein

Volg de Bio-bos van veld tot vaas

Hij komt er weer aan: de Bio-bos, een bos met 100% biologische bloemen. Onze biologisch gecertificeerde kwekers zijn al een tijdje bezig om sterke en gezonde bloemen te telen. Biologische bloemen worden op natuurlijke wijze gekweekt en dat heeft heel wat voeten in de aarde. Door de koude lente ontkiemen de zaden later dan gepland. We kunnen dus nog niet zeggen wanneer de Bio-bos beschikbaar is in onze floral shop. Tot die tijd houdt kweker Marjolein met liefde een logboek bij. Zo kun je nu al volgen hoe het ervoor staat met de biologische bloemen die straks bij jou in de vaas kunnen staan! Wil jij als eerste weten wanneer de Bio-bos beschikbaar is? Laat dan hier je mailadres achter.

Hallo, ik ben Marjolein Oltheten

Ik ben een van de kwekers die de Bio-bos van biologische bloemen voorziet. Mijn akker ligt achter de Walcherse duinen in Zeeland en is onderdeel van Loverendale Ter Linde, een gemengd biologisch-dynamisch bedrijf met akkerbouw, fruitteelt en een veehouderij. Dit wordt het eerste jaar dat we biologische snijbloemen telen en we zijn al sinds de winter bezig met de voorbereiding van de akker. Van het ontwerpen van het perceel tot het planten van de zaadjes: ik geef jullie graag een kijkje achter de schermen.

Marjolein Oltheten, biologisch kweker van bloemen

Het land voorbereiden

Biologische bloemen hebben een vruchtbare bodem nodig om uit te kunnen groeien tot sterke stelen. De bodem hier in Walcheren bestaat uit zavelgrond. Door de geschiedenis van overstromingen en kreekvorming (overspoeling van zand) is deze grond afgezet op veen. Hierdoor is zavelgrond rijk aan vocht en mineralen en is daarmee een goede voedingsbodem voor de wortels van onze biologische bloemen! Hieronder leg ik de stappen uit die we moeten doorlopen voordat de plantjes buiten in de volle grond geplant kunnen worden. We zijn hier al sinds de winter mee bezig.

Graafmachine op biologische kwekerij bloemen

Windhagen neerzetten

De kustlijn in dit gebied kenmerkt zich door bos en duin. Ondanks dat onze akker achter de duinen ligt, jaagt de zeeuwse wind er nog flink doorheen. Onze bloemen zijn daar niet zo dol op, vandaar dat we windhagen hebben aangeplant om de bloemen beschutting te geven. We hebben gekozen voor verschillende soorten struiken die gunstig zijn voor de biodiversiteit in dit gebied en die we kunnen gebruiken voor oogst (in de vorm van takken en eetbare bloemen).

Druppelirrigatie aanleggen

Het Zeeuwse schiereiland Walcheren wordt omringd door water en onze bloemakker ligt maar een kilometer van de Noordzee vandaan. Toch kampen we hier met droogte. Er is wel regenval, maar vaak is dat korte, heftige neerslag die wordt gevolgd door lange droogteperiodes. Onze bloemen hebben zoetwater nodig om uit te groeien tot sterke stelen. Omdat onze akker vlakbij zee ligt en wordt omringd door slootwater, is de grond brak – dat is een zoutgehalte tussen zout en zoet. Daarom hebben we een ondergronds druppelirrigatiesysteem aangelegd. Op onze akker liggen nu lange slangen die we – als het écht nodig is – aan kunnen zetten als watervoorziening.

Graafmachine op biologische kwekerij bloemen

Grondbewerking

In de biologische teelt kijken we of we ondiepe grondbewerkingen kunnen toepassen. Hierbij maken we de grond zaaiklaar, zonder de hele grond door elkaar te roeren, zoals bij ploegen gebeurt. Door de grond met minder intensief te bewerken, verbetert de grondstructuur en dit heeft weer een positief effect op bodemorganismen. Die zijn namelijk belangrijk voor het vrijmaken van plantenvoeding, het behouden van een goede bodemstructuur en gunstig voor de waterhuishouding. Hierna is de akker klaar om beplant te worden.

Hekwerken plaatsen tegen damherten

Damherten komen veel voor op Walcheren en andere delen van Zeeland. Ze eten graag takjes, knoppen en blaadjes. Onze snijbloemen zijn een lekkernij waar ze graag van komen eten. Daarom hebben we het gehele perceel omheind tegen damherten.

Opkweken en zaaien

We telen zo’n veertig soorten bloemen, waarvan we de ene helft gebruiken voor productie zoals de Bio-bos en de andere helft gebruiken voor de proeftuin. Met deze tuin kunnen we bloemsoorten eerst “uitproberen” en kijken hoe ze groeien en of we ze op grotere schaal willen telen. Door de ruime hoeveelheid bloemen die we telen kunnen we niet alleen een breed pallet aan bloemen aanbieden – op deze manier zorgen we ook voor diversiteit aan planten en beestjes op de akker. Elke bloemsoort heeft zijn eigen groeiwijze, daardoor is het belangrijk om elk soort goed te leren kennen. Gelukkig heb ik veel contact met Julian van Op Beemster Klei die mij veel kan leren op het gebied van biologisch telen.

Zaaien in biologische perspotjes

Door toenemende extreme weersomstandigheden zoals langdurige droogte, hebben wij ervoor gekozen om alle bloemen voor te zaaien. We zaaien eerst in perspotjes die gemaakt zijn van samengedrukte grond. Dit gebeurt met een automatische zaaimachine en dat scheelt een hoop priegelwerk. Deze perspotjes met zaad gaan daarna in een ouderwetse broeikas waarbij geen gas of elektriciteit gebruikt hoeft te worden om onze broeibakken warm te stoken – dat doet de zon voor ons! Dit verklaart ook waarom het seizoen van biologische snijbloemen niet jaarrond is: met ons klimaat geeft de zon geeft alleen voldoende warmte vanaf het vroege voorjaar tot het late najaar. Wanneer de zaden zijn uitgegroeid tot kleine, sterke plantjes kunnen ze in de volle grond geplant worden.

Oogst van biologische kweker

De volle grond in

Gelukkig hebben we al veel zonnige dagen gehad en is de bodem aardig opgewarmd. De bodemtemperatuur is essentieel voor de groei van bloemen, omdat het bodemleven dan op gang komt. Schimmels, bacteriën en andere bodemorganismen zetten de aangeleverde compost of gewasresten om in plantenvoeding. Dit wordt mineralisatie genoemd.

Ontkiemde zaden

De inmiddels ontkiemde zaden die we een aantal weken geleden hebben geplant in de perspotjes, laten hun eerste kiembladeren zien. De bladeren die daarop volgen zijn de zogenoemde eerste échte bladeren. Dat is een bijzonder moment, want dat betekent dat de plantjes klaar zijn om in de volle grond te zetten. Daar krijgen hun wortels alle ruimte.

Uitplanten met de plantmachine

Omdat we in de toekomst elk jaar meer plantjes in de grond willen zetten, hebben we ervoor gekozen om te werken met een plantmachine. Deze machine boort gaatjes in de grond waar je handmatig een plantje in kunt planten. Ook hier spelen de weersomstandigheden een grote rol. Als er veel regen is gevallen, is de grond nat en slippen de gaatjes dicht. Daar kunnen de wortels van onze planten niet goed in ontwikkelen. Een plant heeft een mooie luchtige, zuurstofrijke bodem nodig. Net als alle andere bodemorganismen die voor de plant essentieel zijn. We kijken daarom heel goed naar de bodem om te zien wanneer we er overheen kunnen rijden met de machine.

Plantverzorging

Om sterke bloemen te krijgen met mooie bladeren, houden we het groeiproces goed in de gaten. Het is niet zo dat we de natuur maar zijn gang laten gaan. Er zijn talloze manieren om de teelt op een milieuvriendelijke manier te beïnvloeden. Zo buigen we takken handmatig, zodat ze mooi van de steel af komen te staan. Of we zetten een stuk gaas om de bloemen heen, zodat bij een flinke windhoos overeind blijven. Een ander voorbeeld is het afknippen van het bovenste gedeelte van de plant, dit noemen we toppen. Zo gaat niet alle energie van de plant naar de top, maar ook naar andere delen van de plant. Zo ontstaan er meer bladeren en kunnen stelen vertakken en meer bloemen ontwikkelen.

Mechnische onkruidbestrijding

Omdat we op de plekken waar de bloemen groeien geen onkruid willen hebben, verwijderen we het met een speciale machine. Sommige landbouwbedrijven en kwekerijen vinden het bestrijden van onkruid een grote uitdaging. Ik heb ervaren dat onkruid goed te beheersen is als het veel prioriteit krijgt. Ik verdiep me in de soorten onkruid die hier groeien en zoek uit hoe snel ze zich voortplanten. Hardnekkig onkruid dat je hier veel ziet en het hele jaar door bloeit, is klein kruiskruid. Door zelfbestuiving heeft dit onkruid geen insecten nodig voor voortplanting en groeit daardoor razendsnel. Alleen bij vroege bestrijding ben je deze plant te slim af. Onkruid verwijderen als het nog klein is, kost vele malen minder werk dan wanneer de planten groter zijn.

Binnenkort in Marjoleins logboek

Houd deze blog goed in de gaten, want de volgende keer schrijft Marjolein over het oogsten van de bloemen.

Marjolein Oltheten met biologisch gekweekte bloemen

Leestip: bekijk ook onze blog over de Bio-bos of over inspiratie voor je zomertafel.